एक व्यक्ती प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने 7 km/h वेगाने आणि प्रवाहाच्या दिशेने 10 km/h वेगाने नौकायन करू शकते. तर प्रवाहाचा वेग शोधा.

स्पष्टीकरण

बोटीच्या (नौका) प्रश्नांमध्ये प्रवाहाचा वेग (speed of stream) हा प्रवाहाच्या दिशेने वेग (downstream speed) व प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने वेग (upstream speed) यांच्या फरकाच्या निम्मा असतो, म्हणजे प्रवाहाचा वेग = (downstream speed - upstream speed)/2. येथे downstream speed 10 km/h आहे आणि upstream speed 7 km/h आहे. त्यामुळे प्रवाहाचा वेग = (10 - 7)/2 = 3/2 = 1.5 km/h होतो. हे सूत्र बोटीच्या स्वतःच्या वेगात (boat's own speed in still water) प्रवाहाचा वेग मिळून downstream speed तयार होतो आणि त्यातून वजा होऊन upstream speed तयार होतो या तत्त्वावर आधारित आहे. म्हणून पर्याय 4 म्हणजे 1.5 km/h हे बरोबर उत्तर आहे.