नारायण गुरु यांच्याबद्दल खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? I. त्यांनी स्वाभिमान चळवळीची स्थापना केली. II. त्यांनी जातीभेदाच्या आधारे लोकांना दिल्या जाणाऱ्या असमान वागणुकीविरुद्ध लढा दिला.

स्पष्टीकरण

नारायण गुरु हे केरळमधील थेय्यर (एळव) समाजातील महान समाजसुधारक होते, ज्यांनी जातीभेदाच्या आधारावर होणाऱ्या असमान वागणुकीविरुद्ध आयुष्यभर लढा दिला, म्हणून विधान II बरोबर आहे. त्यांनी 'एक जात, एक धर्म, एक देव मानवाला' (One Caste, One Religion, One God for Mankind) हा संदेश दिला आणि 1888 मध्ये अरुविपुरम येथे शिवलिंगाची स्थापना करून ब्राह्मणेतरांनाही देवपूजेचा अधिकार असल्याचे दाखवून दिले. त्यांनी 1903 मध्ये श्री नारायण धर्म परिपालन योगम (SNDP Yogam) या संघटनेची स्थापना केली, जी अस्पृश्यता आणि जातीय भेदभावाविरुद्ध कार्य करत होती. विधान I चुकीचे आहे कारण 'स्वाभिमान चळवळ' (Self-Respect Movement) ही ई. व्ही. रामस्वामी नायकर (पेरियार) यांनी 1925 मध्ये तामिळनाडूमध्ये स्थापन केली होती, नारायण गुरुंनी नाही. त्यामुळे केवळ विधान II बरोबर असल्यामुळे उत्तर 'फक्त II' हे योग्य आहे.