भारतामध्ये राज्य विक्री कर रद्द करून पुढीलपैकी कोणता कर लागू करण्यात आला होता ?
Which of the following tax was imposed in India by cancelling States Sales Tax ?
- (अ)(1) वस्तू व सेवा कर
- (ब)(2) सेवा कर
- (क)(3) मूल्यवर्धित कर✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) महामंडळ कर
स्पष्टीकरण
भारतामध्ये राज्यांच्या विक्री कर (Sales Tax) पद्धतीत सुधारणा करून त्याऐवजी मूल्यवर्धित कर (Value Added Tax - VAT) लागू करण्यात आला. जुन्या विक्री कर पद्धतीत एकाच वस्तूवर वेगवेगळ्या टप्प्यांवर कर आकारला जात असल्यामुळे कराचा बोजा (cascading effect) वाढत होता, हा दोष दूर करण्यासाठी VAT आणण्यात आला. VAT अंतर्गत उत्पादनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर फक्त त्या टप्प्यावर वस्तूला जोडलेल्या मूल्यावरच कर आकारला जातो, त्यामुळे दुहेरी कर आकारणी टळते. भारतात राज्यस्तरावर VAT ची अंमलबजावणी 1 एप्रिल 2005 पासून टप्प्याटप्प्याने सुरू झाली आणि हरियाणा हे VAT लागू करणारे पहिले राज्य ठरले. महाराष्ट्रात महाराष्ट्र मूल्यवर्धित कर अधिनियम (MVAT Act) 2005 पासून लागू झाला. त्यामुळे राज्य विक्री कर रद्द करून लागू करण्यात आलेला कर हा मूल्यवर्धित कर हाच योग्य उत्तर आहे.