खालीलपैकी कोणता घटक प्रादेशिक विषमतेचा प्रमुख निर्देशक आहे ?

स्पष्टीकरण

प्रादेशिक विषमता (Regional Disparity) म्हणजे देशातील वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये किंवा राज्यांमध्ये आर्थिक विकासाची असमानता. याचे मोजमाप करण्यासाठी **निव्वळ राज्यांतर्गत उत्पादन (Net State Domestic Product - NSDP)** हा सर्वात प्रमुख निर्देशक आहे. NSDP म्हणजे एखाद्या राज्यात एका वर्षात निर्माण झालेले एकूण आर्थिक उत्पादन (घसारा वजा केल्यानंतर). जेव्हा वेगवेगळ्या राज्यांचे NSDP किंवा दरडोई NSDP तुलना करतात, तेव्हा कोणते राज्य आर्थिकदृष्ट्या अधिक विकसित आहे आणि कोणते मागे आहे हे स्पष्टपणे दिसून येते. उदाहरणार्थ, महाराष्ट्र, तामिळनाडू यांसारख्या राज्यांचे NSDP बिहार, उत्तर प्रदेशासारख्या राज्यांपेक्षा खूप जास्त आहे, जे प्रादेशिक विषमता दर्शवते. नियोजन आयोग (आता नीती आयोग) आणि आर्थिक सर्वेक्षणामध्ये प्रादेशिक असमानता मोजण्यासाठी NSDP हाच मुख्य आधार घेतला जातो. हा सर्वसमावेशक (comprehensive) आर्थिक निर्देशक असल्यामुळे प्रत्येक क्षेत्रातील (उद्योग, सेवा, कृषी) एकूण विकास दर्शवितो.