प्रारंभी युरोपीय राष्ट्रवादाचे मूलाधार कोणते होते?
- (अ)(1) लोकभाषा व वाङ्मयनिर्मिती
- (ब)(2) भाषांतरे आणि संस्कृती
- (क)(3) भाषा, वंश आणि संस्कृती✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) भौगोलिकता, धार्मिकता आणि भाषा
स्पष्टीकरण
युरोपमध्ये १९व्या शतकात राष्ट्रवादाच्या उदयाच्या वेळी तीन मूलभूत घटकांवर भर देण्यात आला होता: भाषा (Language), वंश (Race) आणि संस्कृती (Culture). जर्मनी आणि इटलीसारख्या देशांमध्ये सामान्य भाषा बोलणारे लोक, सामान्य वांशिक मूळ असणारे लोक आणि सामान्य सांस्कृतिक परंपरा असणारे लोक एकत्र येऊन राष्ट्र निर्माण करू शकतात, असा विचार प्रबळ होता. जर्मन तत्त्ववेत्ता योहान गॉटफ्रीड हर्डर (Johann Gottfried Herder) यांनी 'Volk' (लोक) या संकल्पनेवर भर दिला ज्यामध्ये सामान्य भाषा, वंश आणि संस्कृती हे राष्ट्राचे मूलाधार मानले गेले. इटालियन एकीकरणात (Italian Unification) देखील इटालियन भाषा, रोमन वंशाचा गौरव आणि पुनर्जागरणकालीन संस्कृती (Renaissance Culture) या तिन्ही घटकांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. हा त्रिवेणी संगम प्रारंभिक युरोपीय राष्ट्रवादाचा पाया होता.