PAN (पेरॉक्सीअसेटाईल नायट्रेट) खालील परस्पर क्रियेच्या परिणामी तयार होतो.
PAN (Peroxyacetyl nitrate) is formed as a result of following interaction:
- (अ)(1) नायट्रोजन ऑक्साईड आणि सल्फर डायऑक्साईड
- (ब)(2) कार्बन मोनोऑक्साईड आणि अस्थिर सेंद्रिय संयुगे
- (क)(3) नायट्रोजन ऑक्साईड आणि हायड्रोकार्बन्स✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) ओझोन आणि कण
स्पष्टीकरण
PAN म्हणजे पेरॉक्सीअसेटाईल नायट्रेट हे एक द्वितीयक वायु प्रदूषक आहे. हे सूर्यप्रकाशाच्या उपस्थितीत नायट्रोजन ऑक्साईड (NOx) आणि हायड्रोकार्बन्स (VOCs) यांच्या रासायनिक अभिक्रियेतून तयार होते. वाहनांच्या धुरातून नायट्रोजन ऑक्साईड आणि अपूर्ण ज्वलनातून हायड्रोकार्बन्स बाहेर पडतात. सूर्यप्रकाशात या दोन्ही पदार्थांवर प्रकाशरासायनिक अभिक्रिया होते. यामुळे PAN सोबतच ओझोन आणि इतर ऑक्सिडंट्स तयार होतात. हे प्रकाशरासायनिक धुके (Photochemical Smog) चे मुख्य घटक आहेत. PAN डोळ्यांना त्रास देते आणि वनस्पतींना हानी पोहोचवते. शहरी भागात सूर्यप्रकाशयुक्त दिवसात हे प्रदूषण जास्त असते.
संदर्भ: पर्यावरण रसायनशास्त्र (Environmental Chemistry) - वायू प्रदूषण (Air Pollution)