दिलेली विधाने आणि निष्कर्ष काळजीपूर्वक वाचा. विधानांतील माहिती सामान्यतः ज्ञात तथ्यांपेक्षा वेगळी आढळली तरी, ती सत्य आहे, असे गृहीत धरून दिलेल्यांपैकी कोणता/ते निष्कर्ष दिलेल्या विधानांशी तर्कसंगत आहे/त ते ठरवा. विधाने: सर्व शर्ट हे टाय आहेत. काही शर्ट हे परफ्युम्स आहेत. निष्कर्ष: (I) काही टाय हे परफ्युम्स आहेत. (II) काही शर्ट हे परफ्युम्स नाहीत.

स्पष्टीकरण

या प्रश्नात दिलेली दोन विधाने अशी आहेत - 'सर्व शर्ट हे टाय आहेत' (हे A प्रकारचे सार्वत्रिक होकारार्थी विधान आहे) आणि 'काही शर्ट हे परफ्युम्स आहेत' (हे I प्रकारचे विशिष्ट होकारार्थी विधान आहे). न्यायवाक्य (Syllogism) च्या नियमांनुसार, जेव्हा A प्रकारचे विधान (सर्व शर्ट = टाय) आणि I प्रकारचे विधान (काही शर्ट = परफ्युम्स) एकत्र येतात आणि दोन्हीमध्ये 'शर्ट' हा समान घटक (middle term) असतो, तेव्हा निष्कर्ष 'काही टाय हे परफ्युम्स आहेत' हा तर्कसंगत ठरतो. कारण जे काही शर्ट परफ्युम्स आहेत, ते सर्व शर्ट टाय असल्यामुळे टाय देखील आहेत, म्हणजे किमान काही टाय हे परफ्युम्स आहेतच. त्यामुळे निष्कर्ष (I) पूर्णपणे तर्कसंगत आहे. निष्कर्ष (II) मध्ये 'काही शर्ट हे परफ्युम्स नाहीत' असे म्हटले आहे, परंतु दिलेल्या विधानांवरून असे काहीही सिद्ध होत नाही - उलट 'काही शर्ट परफ्युम्स आहेत' हे दिलेलेच आहे, आणि उरलेल्या शर्ट्सबाबत कोणतीही माहिती दिलेली नाही, म्हणून हा निष्कर्ष अनिश्चित (invalid) ठरतो. त्यामुळे केवळ निष्कर्ष (I) तर्कसंगत आहे हे उत्तर योग्य आहे.