दख्खनचे पठार बेसाल्ट व ग्रॅनाईट खडकांनी बनलेले आहे, कारण अ. या ठिकाणी जास्त उष्णता आहे ब. ज्वालामुखी प्रक्रिया क. भूकंप क्षेत्र ड. समुद्र सान्निध्य
The Deccan Plateau is composed of basalt and granite rock, because A. High temperature of this region B. Volcanic process C. Earthquake region D. Near the sea
- (अ)(1) ब आणि क
- (ब)(2) फक्त ब✓ योग्य उत्तर
- (क)(3) अ आणि ड
- (ड)(4) फक्त क
स्पष्टीकरण
दख्खनचे पठार (Deccan Plateau) हे प्रामुख्याने बेसाल्ट (Basalt) खडकांनी बनलेले आहे आणि हे खडक ज्वालामुखी प्रक्रियेमुळे (Volcanic process) तयार झाले आहेत, म्हणून विधान 'ब' बरोबर आहे. सुमारे ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी क्रिटेशियस-टर्शरी (Cretaceous-Tertiary) काळात झालेल्या प्रचंड ज्वालामुखी उद्रेकांमुळे लाव्हारस (Lava) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पसरला आणि थरांवर थर साचून हा भाग तयार झाला, यालाच 'दख्खन ट्रॅप्स' (Deccan Traps) असे म्हणतात. हा लाव्हारस थंड होऊन घट्ट झाल्यावर बेसाल्ट खडक तयार झाला, जो या पठाराचा मुख्य घटक आहे. यामुळेच या भागातील माती काळी व सुपीक (कापूस पिकवण्यास योग्य) बनली आहे. त्यामुळे केवळ 'ब' हे विधान या रचनेचे योग्य कारण स्पष्ट करते.