भारताच्या संविधान सभेत फाळणीपूर्वी खालीलपैकी कोण समाविष्ट होते?
Who among the following was included in the Indian Constituent Assembly before partition?
- (अ)(1) प्रांतिक विधानसभा मधून 292 सदस्य, मुख्य आयुक्त असलेल्या प्रांतामधून 4 आणि रियासतीकडून 93✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) प्रांतिक विधानसभा मधून 294 सदस्य, मुख्य आयुक्त असलेल्या प्रांतामधून 4 आणि रियासतीकडून 91
- (क)(3) ब्रिटीश प्रांतांचे 291 सदस्य, मुख्य आयुक्तांकडून 3 आणि रियासतीकडून 95
- (ड)(4) ब्रिटीश प्रांतांचे 292 सदस्य, मुख्य आयुक्तांकडून 5 आणि रियासतीकडून 92
स्पष्टीकरण
कॅबिनेट मिशन योजना 1946 नुसार फाळणीपूर्वीच्या भारताच्या संविधान सभेची (Constituent Assembly) एकूण सदस्यसंख्या 389 निश्चित करण्यात आली होती. यामध्ये ब्रिटिश प्रांतिक विधानसभांमधून (Provincial Legislative Assemblies) निवडून येणारे 292 सदस्य, मुख्य आयुक्त प्रांतांमधून (Chief Commissioner's Provinces - दिल्ली, अजमेर-मेरवाडा, कूर्ग व ब्रिटिश बलुचिस्तान) 4 सदस्य आणि संस्थानिकांकडून (Princely States) नामनिर्देशित 93 सदस्य यांचा समावेश होता. ही रचना कॅबिनेट मिशनने प्रत्येक प्रांताच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात (साधारण 10 लाख लोकसंख्येस 1 सदस्य) ठरवली होती. त्यामुळे 292+4+93=389 ही अचूक व अधिकृत आकडेवारी आहे, जी पर्याय क्रमांक 1 मध्ये दिलेली आहे. फाळणीनंतर ही संख्या घटून 299 झाली, पण प्रश्न फाळणीपूर्वीच्या रचनेबाबत असल्याने 389 ही मूळ संख्याच योग्य उत्तर ठरते.