महाराष्ट्रात कोणत्या प्रकारच्या जलप्रणाली आढळतात ? (a) वृक्षाकार (b) समांतर (c) अनिश्चित (d) जाळीदार पर्यायी उत्तरे :
Which type of drainage pattern is found in Maharashtra ? (a) Dendritic (b) Parallel (c) Indefinite (d) Trellis Answer options :
- (अ)(1) (a), (b) आणि (c)
- (ब)(2) (b), (c) आणि (d)
- (क)(3) (a), (c) आणि (d)
- (ड)(4) वरील सर्व✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
महाराष्ट्रात भौगोलिक विविधतेमुळे सर्व प्रकारच्या जलप्रणाली आढळतात. वृक्षाकार जलप्रणाली महाराष्ट्राच्या डोंगराळ प्रदेशात, विशेषतः पश्चिम घाटाच्या पूर्वेकडील भागात आढळते जिथे लहान-मोठ्या नद्या मुख्य नदीत मिळतात. समांतर जलप्रणाली कोकण किनारपट्टीवर पश्चिम घाटावरून वाहणाऱ्या नद्यांमध्ये दिसते, जिथे नद्या एकमेकांना समांतर वाहतात. अनिश्चित जलप्रणाली विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या पठारी भागात आढळते जिथे पाण्याचा प्रवाह कोणत्याही ठराविक पद्धतीशिवाय असतो. जाळीदार जलप्रणाली महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागात कठीण खडकाच्या प्रदेशात दिसते जिथे उपनद्या समकोनात मुख्य नदीला मिळतात. महाराष्ट्राची भौगोलिक रचना अशी आहे की सर्व चार प्रकारच्या जलप्रणाली इथे उपस्थित आहेत. म्हणून 'वरील सर्व' हे योग्य उत्तर आहे.
संदर्भ: Indian Geography, Geography of Maharashtra