केंद्रीय माहिती आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
Which of the following statements regarding Central Information Commission is correct ?
- (अ)(1) ती घटनात्मक संस्था असून तिच्यात एक मुख्य माहिती आयुक्त आणि पाच पेक्षा जास्त नाहीत इतके माहिती आयुक्त असतात.
- (ब)(2) मुख्य माहिती आयुक्त आणि माहिती आयुक्त यांची नेमणूक गृहमंत्र्याच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या शिफारशीवरून राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.
- (क)(3) ते आपले पद पाच वर्ष किंवा वयाची 70 वर्ष पूर्ण होईपर्यंत धारण करतात.
- (ड)(4) ते पुनर्नियुक्तीस पात्र नसतात पण माहिती आयुक्त हे मुख्य माहिती आयुक्त म्हणून नेमणुकीस पात्र असतात परंतु ते माहिती आयुक्त पदाच्या कालावधीसह एकूण पाच वर्षांपेक्षा जास्त काळ पद धारण करू शकत नाहीत.✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
केंद्रीय माहिती आयोग हा माहिती अधिकार कायदा, 2005 अंतर्गत स्थापन झालेला वैधानिक संस्था आहे. मुख्य माहिती आयुक्त आणि माहिती आयुक्त यांची पुनर्नियुक्ती होऊ शकत नाही, हा महत्त्वाचा नियम आहे. परंतु माहिती आयुक्त हे मुख्य माहिती आयुक्त पदासाठी नेमणूक घेऊ शकतात. मात्र अशा वेळी त्यांचा एकूण कार्यकाळ माहिती आयुक्त आणि मुख्य माहिती आयुक्त या दोन्ही पदांचा मिळून पाच वर्षांपेक्षा जास्त असू शकत नाही. हा नियम पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि स्वातंत्र्य राखण्यासाठी आहे. या व्यवस्थेमुळे अनुभवी व्यक्तींना उच्च पदावर वापर करता येते.
संदर्भ: Indian Polity - Central Information Commission (RTI Act, 2005)