नाणे बाजारातील निधीच्या कमतरतेचे खालीलपैकी कारण कोणते?
Money Market faces shortage of funds due to :
- (अ)(1) अपुरी बचत✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) रोख रकमेची वाढती मागणी
- (क)(3) असंघटीत क्षेत्राची उपस्थिती
- (ड)(4) वित्तीय गैरव्यवस्था
स्पष्टीकरण
नाणे बाजार (Money Market) ही अल्पकालीन निधी उधारी-कर्जाची बाजारपेठ आहे. नाणे बाजारात निधीच्या कमतरतेचे (Fund Shortage) मूळ कारण म्हणजे अपुरी बचत (Inadequate Savings). भारतासारख्या विकसनशील देशात लोकांचे उत्पन्न कमी असल्याने त्यांची बचत करण्याची क्षमताही मर्यादित असते. जेव्हा देशातील बचतीचा दर (Savings Rate) कमी असतो, तेव्हा बँका आणि वित्तीय संस्थांना (Financial Institutions) गुंतवणूक आणि कर्जपुरवठ्यासाठी पुरेसा निधी मिळत नाही. हा निधीचा अभाव नाणे बाजारात तरलतेची समस्या (Liquidity Problem) निर्माण करतो. उच्च बचतीचा दर असलेल्या देशांमध्ये नाणे बाजारात निधीची सहज उपलब्धता असते, जी विकसित अर्थव्यवस्थेचे वैशिष्ट्य आहे. म्हणूनच अपुरी बचत हे नाणे बाजारातील निधी कमतरतेचे प्राथमिक आणि मूलभूत कारण आहे.