स्पर्धासराव सुरू करा

MPSC Group B · Common Paper I · 2023 · प्रश्न 19

सयाजीरावांनी श्रद्धेला कशाची जोड दिली ?

स्पष्टीकरण

सयाजीराव गायकवाड (महाराजा सयाजीराव तिसरे, बडोदा संस्थानाचे राज्यकर्ते) हे विवेकवादी आणि सुधारणावादी विचारसरणीचे पुरस्कर्ते होते. त्यांनी नेहमी असे मांडले की केवळ श्रद्धेवर (Faith) आधारित असणे पुरेसे नाही, तर श्रद्धेला बुद्धिप्रामाण्याची (Rationalism) जोड असणे आवश्यक आहे, म्हणजे प्रत्येक गोष्ट बुद्धीच्या कसोटीवर तपासून स्वीकारली पाहिजे. त्यांनी अंधश्रद्धा, रूढी-परंपरा आणि जातीभेद यांना विरोध करत शिक्षण, विज्ञान आणि तर्कशुद्ध विचारसरणीला प्रोत्साहन दिले. बडोदा संस्थानात त्यांनी सक्तीचे मोफत प्राथमिक शिक्षण, ग्रंथालय चळवळ, आणि सामाजिक सुधारणा घडवून आणल्या, ज्या त्यांच्या बुद्धिप्रामाण्यवादी दृष्टिकोनाचेच फलित होते. त्यामुळे 'श्रद्धेला बुद्धिप्रामाण्याची जोड' हे सयाजीरावांच्या विचारसरणीचे मूलभूत तत्त्व मानले जाते, आणि म्हणून पर्याय (3) हे अचूक उत्तर आहे.

MPSC परीक्षेसाठी दररोज नवीन प्रश्न आणि सराव — Spardha वर मोफत सुरुवात करा