भारतातील पहिले ग्रामीण विद्यापीठ असलेले होते? चित्रकूटमध्ये खालीलपैकी कोणी ग्रामोदय विद्यापीठ सुरु केले
- (अ)1. गोपाळ गणेश आगरकर
- (ब)2. गोपाळ हरी देशमुख
- (क)3. दत्तोपंत ठेंगडी
- (ड)4. नानाजी देशमुख✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
नानाजी देशमुख यांनी चित्रकूट (उत्तर प्रदेश) येथे 'महात्मा गांधी ग्रामोदय विद्यापीठ' या नावाने भारतातील पहिले ग्रामीण विद्यापीठ (Rural University) स्थापन केले. नानाजी देशमुख हे प्रसिद्ध समाजसेवक व राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे ज्येष्ठ कार्यकर्ते होते, ज्यांनी ग्रामीण भागाच्या सर्वांगीण विकासासाठी 'दीनदयाल शोध संस्थान' या संस्थेच्या माध्यमातून काम केले. चित्रकूट येथे त्यांनी शिक्षण, आरोग्य व स्वावलंबन यांच्या माध्यमातून ग्रामीण भागाचा विकास साधण्याचा प्रयत्न केला आणि याचाच एक भाग म्हणून हे विद्यापीठ उभे राहिले. त्यांच्या या ग्रामीण विकासकार्याची दखल घेऊन भारत सरकारने त्यांना मृत्यूनंतर 'भारतरत्न' हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान केला. त्यामुळे चित्रकूटमधील ग्रामोदय विद्यापीठाचे संस्थापक म्हणून नानाजी देशमुख यांचे नाव योग्य उत्तर आहे.