प्रत्यक्ष करांच्या दोषांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ. प्रत्यक्ष करामुळे कामाचा प्रयत्न पुरवठा कमी होऊ शकतो. ब. प्रत्यक्ष कर बचत आणि गुंतवणुकीसाठी प्रोत्साहन कमी करतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?

स्पष्टीकरण

प्रत्यक्ष कर (Direct Tax) म्हणजे जो कर उत्पन्नावर किंवा संपत्तीवर थेट व्यक्तीकडून वसूल केला जातो, जसे प्राप्तिकर (Income Tax). या कराचे दोन प्रमुख दोष अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून सांगितले जातात. पहिला दोष म्हणजे उत्पन्नावर जास्त दराने कर लागल्यास व्यक्तीला अधिक काम करून जास्त उत्पन्न मिळवण्याची प्रेरणा कमी होते, कारण जास्त कमावूनही मोठा भाग कराच्या रूपात जातो; यामुळे कामाचा प्रयत्न पुरवठा (supply of work effort) कमी होतो, जे विधान अ मध्ये सांगितले आहे. दुसरा दोष म्हणजे उत्पन्नावर जास्त कर आकारल्यास हातात शिल्लक राहणारे उपलब्ध उत्पन्न (disposable income) कमी होते, त्यामुळे बचत (saving) आणि गुंतवणूक (investment) करण्याची क्षमता व प्रेरणा दोन्ही कमी होतात, हे विधान ब मध्ये मांडले आहे. दोन्ही विधाने प्रत्यक्ष कराच्या मान्यताप्राप्त दोषांचे वर्णन करतात आणि अर्थशास्त्रातील मानक विश्लेषणाशी सुसंगत आहेत. त्यामुळे 'दोन्ही अ आणि ब योग्य आहेत' हा पर्याय बरोबर आहे.