खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत? A) लॉर्ड लिटनने व्हर्नाक्युलर प्रेस ॲक्ट 1878 मध्ये सादर केला होता. B) सोम प्रकाश, भरत मिहीर, डक्का प्रकाश आणि समाचार यांच्याविरुद्ध व्हर्नाक्युलर प्रेस ॲक्ट अंतर्गत कारवाई करण्यात आली.

स्पष्टीकरण

दोन्ही विधाने A आणि B ऐतिहासिक दृष्टीने बरोबर आहेत. लॉर्ड लिटन हा भारताचा व्हॉईसरॉय असताना 1878 मध्ये त्याने व्हर्नाक्युलर प्रेस ॲक्ट (Vernacular Press Act) सादर केला, ज्याचा मुख्य उद्देश देशी भाषांतील वृत्तपत्रांवर सरकारविरोधी लेखनावर नियंत्रण ठेवणे हा होता. या कायद्यामुळे स्थानिक भाषेतील वृत्तपत्रांना ब्रिटिश सरकारविरुद्ध टीका करणे कठीण झाले, कारण जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांना (District Magistrate) अशा वृत्तपत्रांवर कारवाई करण्याचे अधिकार दिले गेले. याच कायद्याखाली सोम प्रकाश, भरत मिहीर, ढाका प्रकाश (Dacca Prakash) आणि समाचार या वृत्तपत्रांवर ब्रिटिश सरकारविरोधी मजकूर प्रसिद्ध केल्याच्या आरोपाखाली कारवाई करण्यात आली होती. या वृत्तपत्रांनी सरकारी धोरणांवर टीका केल्यामुळे त्यांना या दडपशाही कायद्याचा सामना करावा लागला. त्यामुळे A आणि B दोन्ही विधाने योग्य असल्याने पर्याय 1 हा योग्य उत्तर आहे.