प्रकाशकीय तंतू हा खालीलपैकी कोणत्या तत्वावर आधारित आहे ? अ. प्रकाशाच्या परावर्तनाचे तत्वावर ब. प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे तत्वावर क. प्रकाशाच्या पूर्ण आंतरिक परावर्तनाचे तत्वावर ड. प्रकाशाच्या अपस्करण तत्वावर पर्यायी उत्तरे :

Optical fibre is based on which of the following principles ? a. Principle of reflection of light b. Principle of refraction of light c. Principle of total internal reflection d. Principle of dispersion of light Answer Options :

(अ)(1) अ, ब आणि क
(ब)(2) फक्त क✓ योग्य उत्तर
(क)(3) ब आणि ड
(ड)(4) फक्त ड

स्पष्टीकरण

प्रकाशकीय तंतू (ऑप्टिकल फायबर) हा संपूर्णपणे पूर्ण आंतरिक परावर्तनाच्या तत्वावर आधारित आहे. जेव्हा प्रकाश घन माध्यमातून विरळ माध्यमाकडे जातो आणि आपतन कोन गंभीर कोनापेक्षा जास्त असतो, तेव्हा प्रकाश पूर्णपणे परावर्तित होतो. ऑप्टिकल फायबरमध्ये कोर (घन माध्यम) आणि क्लॅडिंग (विरळ माध्यम) असते. प्रकाश कोरमध्ये प्रवेश करून क्लॅडिंगच्या सीमेवर पूर्ण आंतरिक परावर्तन होत राहतो. या प्रक्रियेमुळे प्रकाश फायबरच्या लांब अंतरापर्यंत वाकड्या मार्गाने प्रवास करू शकतो. टेलिकॉम्युनिकेशन आणि इंटरनेटमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो.

संदर्भ: Physics textbooks (Optics)