वाक्यातील कर्ता-कर्म-क्रियापद यांच्या परस्पर संबंधाला व्याकरणाच्या भाषेत काय म्हणतात?
- (अ)1. अलंकार
- (ब)2. प्रयोग✓ योग्य उत्तर
- (क)3. विशेषण
- (ड)4. समास
स्पष्टीकरण
वाक्यातील कर्ता (subject), कर्म (object) आणि क्रियापद (verb) यांच्यातील परस्पर संबंधाला मराठी व्याकरणात 'प्रयोग' असे म्हणतात. प्रयोग ठरवताना क्रियापदाचे रूप कर्त्याच्या किंवा कर्माच्या लिंग-वचन-पुरुषानुसार बदलते की नाही, हे पाहिले जाते. मराठीत प्रामुख्याने तीन प्रयोग सांगितले जातात - कर्तरी प्रयोग (क्रियापद कर्त्यानुसार चालते), कर्मणी प्रयोग (क्रियापद कर्मानुसार चालते) आणि भावे प्रयोग (क्रियापद कर्ता किंवा कर्म कशानुसारही न बदलता तिसऱ्या पुरुषी नपुसकलिंगी एकवचनी राहते). उदाहरणार्थ 'राम आंबा खातो' या वाक्यात क्रियापद कर्त्याप्रमाणे (रामप्रमाणे) चालते, म्हणून हा कर्तरी प्रयोग आहे. हा संकल्पना मराठी व्याकरणाच्या पायाभूत भागांपैकी एक असून कर्ता-कर्म-क्रियापद संबंध स्पष्ट करण्यासाठीच वापरली जाते, त्यामुळे प्रश्नातील उत्तर 'प्रयोग' हेच योग्य आहे.