भारतीय राज्यघटनेच्या संदर्भात 'अनुच्छेद - तरतूद' यांची खालीलपैकी कोणती जोडी/जोड्या योग्यरीत्या जुळवलेली/ल्या आहे/आहेत? I. अनुच्छेद 19 - काही प्रकरणांमध्ये अटक आणि स्थानबद्धता यांपासून संरक्षण II. अनुच्छेद 29 - अल्पसंख्याकांच्या हिताचे संरक्षण
- (अ)1. I किंवा II पैकी एकही नाही
- (ब)2. फक्त II✓ योग्य उत्तर
- (क)3. फक्त I
- (ड)4. I आणि II दोन्ही
स्पष्टीकरण
अनुच्छेद 29 हा 'अल्पसंख्याकांच्या हिताचे संरक्षण' (Protection of Interests of Minorities) याविषयी आहे, ज्यामध्ये कोणत्याही नागरिकांच्या समूहाला स्वतःची विशिष्ट भाषा, लिपी किंवा संस्कृती जपण्याचा हक्क दिला आहे आणि शासकीय अनुदानित शिक्षण संस्थांमध्ये धर्म, वंश, जात किंवा भाषेच्या आधारावर प्रवेश नाकारता येत नाही असे नमूद आहे. त्यामुळे विधान II ही जोडी योग्य आहे. दुसरीकडे, 'काही प्रकरणांमध्ये अटक आणि स्थानबद्धता यांपासून संरक्षण' (Protection against arrest and detention in certain cases) ही तरतूद अनुच्छेद 19 मध्ये नाही, तर ती अनुच्छेद 22 मध्ये आहे. अनुच्छेद 19 हा प्रत्यक्षात भाषण स्वातंत्र्य, संघटन स्वातंत्र्य, संचार स्वातंत्र्य इत्यादी सहा स्वातंत्र्यांशी (Six Freedoms) संबंधित आहे. त्यामुळे विधान I मधील जोडी चुकीची आहे, आणि म्हणून फक्त विधान II हे बरोबर उत्तर ठरते.