खालील दिलेल्या विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? (a) हिरा विद्युत दुर्वाहक आहे. (b) ग्रॅफाइट मध्ये द्विमितीय पत्रकासारखी संरचना असते. (c) ग्रॅफाइट विद्युत वाहक आहे. (d) खडककाला भोक पाडायला हिरा वापरतात. पर्यायी उत्तरे : (1) वरील सर्व (2) फक्त (a), (b), (c) (3) फक्त (a), (b) (4) फक्त (b), (c)

Which of the following statements are correct ? (a) Diamond is a non-conductor of electricity. (b) Graphite has a two dimensional sheet like structure. (c) Graphite conducts electricity. (d) Diamond is used for rock drilling. Answer Options : (1) All of the above (2) Only (a), (b), (c) (3) Only (a), (b) (4) Only (b), (c)

(अ)(1) वरील सर्व✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) फक्त (a), (b), (c)
(क)(3) फक्त (a), (b)
(ड)(4) फक्त (b), (c)

स्पष्टीकरण

कार्बनचे दोन मुख्य अपरूप हिरा आणि ग्रॅफाइट आहेत. हिरा हा विद्युत दुर्वाहक आहे कारण त्यात सर्व कार्बन अणू चार सहसंयोजक बंधांनी बांधलेले असून मुक्त इलेक्ट्रॉन नसतात. ग्रॅफाइटची संरचना द्विमितीय पत्रकांसारखी असते आणि त्यात मुक्त इलेक्ट्रॉन असल्यामुळे तो विद्युत वाहक आहे. हिरा हा अत्यंत कठीण पदार्थ असल्यामुळे त्याचा वापर खडककाला छिद्रे पाडण्यासाठी, कापण्यासाठी आणि पॉलिश करण्यासाठी केला जातो. या सर्व विधाने वैज्ञानिकदृष्ट्या पूर्णपणे बरोबर आहेत.

संदर्भ: NCERT Chemistry Textbook