भारताच्या नियोजन प्रक्रियेत पथदर्शक भूमिका पार पाडणारी ‘जनता योजना’ कोणाची होती ?

स्पष्टीकरण

‘जनता योजना’ (People's Plan) ही 1945 साली मानवेंद्र नाथ रॉय (एम.एन. रॉय) यांनी भारतीय कामगार महासंघाच्या (Indian Federation of Labour) युद्धोत्तर पुनर्रचना समितीच्या माध्यमातून मांडली होती. ही योजना मार्क्सवादी विचारसरणीवर आधारित होती आणि त्यात शेती व उद्योग या दोन्ही क्षेत्रांचे राष्ट्रीयीकरण, केंद्रीकृत नियोजन आणि दहा वर्षांत आर्थिक विकास साध्य करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले होते. रॉय हे मूळचे क्रांतिकारक व नंतर रॅडिकल डेमोक्रॅटिक पक्षाचे (Radical Democratic Party) संस्थापक होते, आणि त्यांच्या या योजनेने स्वातंत्र्यपूर्व काळातील नियोजनविषयक विचारमंथनात मोलाची भर घातली. यामुळेच स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या नियोजन आयोगाच्या स्थापनेपूर्वीच्या पथदर्शक योजनांमध्ये ‘जनता योजना’ चा समावेश होतो, आणि तिचे श्रेय मानवेंद्र नाथ रॉय यांना दिले जाते.

स्पर्धा AI · spardhaai.in