31. जोड्या जुळवा : दगडी कोळसा प्रकार अ. अँथ्रासाईट ब. बिटुमिनस क. लिग्नाईट ड. पीट कार्बन प्रमाण (%) i. फक्त 30% ii. 50% iii. 40 ते 80% iv. 95%

Match the following : Types of coal a. Anthracite b. Bituminous c. Lignite d. Peat Carbon Content (%) i. Only 30% ii. 50% iii. 40 to 80% iv. 95%

(अ)(1) i ii iii iv
(ब)(2) iii ii i iv
(क)(3) iv i ii iii
(ड)(4) iv iii ii i✓ योग्य उत्तर

स्पष्टीकरण

दगडी कोळशाचे (Coal) प्रकार त्यांच्या कार्बन प्रमाणानुसार (Carbon Content) वर्गीकृत केले जातात. अँथ्रासाईट (Anthracite) हा सर्वोच्च दर्जाचा दगडी कोळसा आहे ज्यामध्ये सुमारे 95% कार्बन असते — हा सर्वात कठोर, चकाकीदार आणि उच्च उष्णता देणारा कोळसा आहे. बिटुमिनस (Bituminous) हा मध्यम दर्जाचा कोळसा असून त्यात 40 ते 80% कार्बन असते — हा औद्योगिक वापरासाठी सर्वात सामान्य कोळसा आहे. लिग्नाईट (Lignite) किंवा तपकिरी कोळसा (Brown Coal) हा कमी दर्जाचा असून त्यात सुमारे 50% कार्बन असते. पीट (Peat) हा सर्वात कमी दर्जाचा, अर्ध-विघटित वनस्पती पदार्थ असून त्यात फक्त 30% कार्बन असते — हा कोळशाच्या निर्मितीचा पहिला टप्पा आहे. म्हणून योग्य जोड्या: अ-iv, ब-iii, क-ii, ड-i या क्रमाने आहेत.