भारत सरकारने स्वीकारलेल्या स्थूल आर्थिक स्थिरीकरण कार्यक्रमात ______ यांचा समावेश होतो. अ. औद्योगिक खुलेपणा ब. वित्तीय सुधारणा क. व्यवहारतोल समायोजन ड. महागाई नियंत्रण a. Industrial deregulation b. Fiscal correction c. Balance of Payments adjustment d. Control of inflation

स्पष्टीकरण

1991 च्या आर्थिक संकटानंतर भारत सरकारने स्वीकारलेल्या स्थूल आर्थिक स्थिरीकरण कार्यक्रमात (Macroeconomic Stabilisation Programme) मुख्यतः तीन घटकांचा समावेश होतो - वित्तीय सुधारणा (Fiscal correction), व्यवहारतोल समायोजन (Balance of Payments adjustment) आणि महागाई नियंत्रण (Control of inflation). या कार्यक्रमाचा उद्देश अर्थव्यवस्थेतील तात्कालिक असंतुलन दूर करून स्थैर्य आणणे हा होता, जो IMF आणि जागतिक बँकेच्या मदतीने राबवला गेला. वित्तीय सुधारणांमध्ये सरकारी खर्च कमी करणे व वित्तीय तूट नियंत्रित करणे समाविष्ट होते, तर व्यवहारतोल समायोजनासाठी रुपयाचे अवमूल्यन (devaluation) केले गेले. महागाई नियंत्रणासाठी चलनविषयक धोरणाचा (monetary policy) वापर करण्यात आला. औद्योगिक खुलेपणा (Industrial deregulation) हा स्थिरीकरणाचा भाग नसून तो संरचनात्मक सुधारणा कार्यक्रमाचा (Structural Adjustment Programme) भाग आहे, जो दीर्घकालीन वृद्धी व कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी राबवला गेला. म्हणून पर्याय (4) ब, क आणि ड - म्हणजे वित्तीय सुधारणा, व्यवहारतोल समायोजन आणि महागाई नियंत्रण हाच योग्य पर्याय आहे.