खालील वर्णनावरून समाजसुधारक ओळखा. अ. लष्करी शिक्षण देणारे 'इन्फन्ट्री स्कूल' सुरु केले. ब. मूर्तिजापूरला 'गोरक्षण संस्था' व पुणे येथे 'वृद्धाश्रम' स्थापन केला. क. 'दुधगाव शिक्षण मंडळ'ची स्थापना केली. ड. 'लक्ष्मीज्ञान' व 'ग्रामरचना' या ग्रंथाचे लेखन केले. पर्यायी उत्तरे:
Identify the social reformers from the following description. a. Started 'Infantry School' to provide military education. b. Founded 'Gorakshan Sanstha' in Murtijapur and 'Vriddhashram' in Pune. c. Established 'Dudhgaon Shikshan Mandal'. d. Wrote the books 'Laxmi Dnyan' and 'Gramrachana'. Answer Options:
- (अ)(1) अ: गोपाळ हरी देशमुख, ब: कर्मवीर भाऊराव पाटील, क: छत्रपती शाहू महाराज, ड: गाडगे महाराज
- (ब)(2) अ: कर्मवीर भाऊराव पाटील, ब: गोपाळ हरी देशमुख, क: गाडगे महाराज, ड: छत्रपती शाहू महाराज
- (क)(3) अ: छत्रपती शाहू महाराज, ब: गाडगे महाराज, क: कर्मवीर भाऊराव पाटील, ड: गोपाळ हरी देशमुख✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) अ: गाडगे महाराज, ब: छत्रपती शाहू महाराज, क: गोपाळ हरी देशमुख, ड: कर्मवीर भाऊराव पाटील
स्पष्टीकरण
छत्रपती शाहू महाराजांनी कोल्हापूर संस्थानात सैनिकी शिक्षण देण्यासाठी 'इन्फन्ट्री स्कूल' सुरू केले, कारण त्यांना बहुजन समाजातील तरुणांना सैन्यात संधी मिळावी असे वाटत होते. गाडगे महाराजांनी समाजसेवेचे व्रत घेतले असताना मूर्तिजापूर (अकोला जिल्हा) येथे 'गोरक्षण संस्था' आणि पुणे येथे वृद्ध व निराधार लोकांसाठी 'वृद्धाश्रम' स्थापन केला. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी 'रयत शिक्षण संस्था' स्थापन करण्याआधी दुधगाव (सांगली जिल्हा) येथे 'दुधगाव शिक्षण मंडळ' सुरू केले, जे बहुजन समाजातील मुलांना शिक्षण देण्याचे प्रारंभिक पाऊल होते. गोपाळ हरी देशमुख (लोकहितवादी) हे समाजसुधारक व लेखक असून त्यांनी 'लक्ष्मीज्ञान' (अर्थशास्त्रावरील ग्रंथ) आणि 'ग्रामरचना' हे ग्रंथ लिहिले, ज्यातून त्यांची आर्थिक व सामाजिक सुधारणांविषयीची विचारसरणी दिसते. त्यामुळे अ-शाहू महाराज, ब-गाडगे महाराज, क-भाऊराव पाटील, ड-गोपाळ हरी देशमुख ही जोडणी असलेला पर्याय क्रमांक 3 योग्य आहे.