भारतीय साक्षी पुरावा कायद्यांतर्गत पुढीलपैकी कोणता कबुलीजबान कोर्टात अ-ग्राह्य असतो ?

स्पष्टीकरण

भारतीय साक्षी पुरावा कायदा (Indian Evidence Act, 1872) मधील कलम 24, 25 आणि 26 नुसार वेगवेगळ्या परिस्थितीत घेतलेले कबुलीजबान (confession) कोर्टात ग्राह्य धरले जात नाहीत. कलम 24 नुसार धमकी, बळजबरी किंवा प्रलोभन (inducement) पोटी दिलेला कबुलीजबान अ-ग्राह्य असतो, कारण अशा कबुलीजबानात सत्याचा अंश असण्याची शक्यता कमी असते व तो स्वेच्छेने दिलेला नसतो. कलम 25 नुसार पोलीस अधिकाऱ्यासमोर दिलेला कोणताही कबुलीजबान थेट अ-ग्राह्य ठरतो, कारण पोलीस कोठडीतील दबावाची शक्यता गृहीत धरली जाते. कलम 26 नुसार आरोपी पोलिसांच्या सान्निध्यात (custody) असताना दिलेला कबुलीजबान, तो मॅजिस्ट्रेटसमोर दिला नसेल तर, अ-ग्राह्य ठरतो. तसेच वरिष्ठ अधिकाऱ्यासमोर दबावाखाली दिलेला कबुलीजबान हा देखील स्वेच्छेने न दिल्यामुळे अ-ग्राह्य ठरतो, कारण कायद्याचा मूळ उद्देश हा आहे की कबुलीजबान पूर्णपणे स्वतंत्र इच्छेने (voluntary) दिला गेला पाहिजे. त्यामुळे दिलेल्या तिन्ही परिस्थिती वेगवेगळ्या कलमांखाली अ-ग्राह्य ठरत असल्यामुळे योग्य उत्तर 'वरील सर्व' हे आहे.

स्पर्धा AI · spardhaai.in