खालील विधाने सत्य की असत्य ते लिहा. (I) आवाजाच्या प्रसारासाठी माध्यमाची गरज असते. (II) आवाजाच्या वारंवारतेचे हर्टझ हे एकक आहे. (III) आवाजाची तीव्रता मोजण्यासाठी डेसिबल हे एकक आहे. पर्यायी उत्तरे :
Say whether following sentences are true or false : (I) For propagation of sound medium is necessary. (II) Unit of frequency of sound is Hertz. (III) Loudness of sound is expressed in decibel unit. Answer options :
- (अ)(1) (I), (II), (III) बरोबर आहेत / (I), (II), (III) are true✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) फक्त (I), (II) बरोबर आहेत / Only (I), (II) is true
- (क)(3) फक्त (II) बरोबर आहे / Only (II) is true
- (ड)(4) (I), (II), (III) चुकीचे आहेत / (I), (II), (III) are false
स्पष्टीकरण
आवाज हा एक यांत्रिक तरंग आहे ज्याला प्रसारासाठी माध्यमाची (घन, द्रव किंवा वायू) गरज असते. आवाज निर्वातामध्ये प्रवास करू शकत नाही म्हणून विधान (I) बरोबर आहे. आवाजाची वारंवारता (frequency) म्हणजे प्रति सेकंद होणारे कंपने असून त्याचे एकक हर्टझ (Hz) आहे, म्हणून विधान (II) बरोबर आहे. आवाजाची तीव्रता (loudness) मोजण्यासाठी डेसिबल (dB) हे मानक एकक वापरले जाते, म्हणून विधान (III) देखील बरोबर आहे. उदाहरणार्थ, सामान्य बोलण्याची तीव्रता ६० डेसिबल असते तर विमानाचा आवाज १२० डेसिबल पर्यंत जातो. तिन्ही विधाने वैज्ञानिक दृष्ट्या पूर्णपणे सत्य आहेत.
संदर्भ: Physics: Sound Waves