'उत्क्रांती' या शब्दासाठी अचूक शब्दसमूह कोणता ? योग्य पर्याय निवडा.
- (अ)(1) कोणत्याही क्षेत्रात एकदम होणारा इष्ट बदल.
- (ब)(2) कोणत्याही क्षेत्रात वेळोवेळी क्रांती होऊन इष्ट बदल होणे.
- (क)(3) कोणत्याही क्षेत्रात हळूहळू होणारा इष्ट बदल.✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) कोणत्याही क्षेत्रात इष्ट बदल होण्याची स्थिती.
स्पष्टीकरण
'उत्क्रांती' (Evolution) या शब्दाचा अचूक अर्थ म्हणजे कोणत्याही क्षेत्रात हळूहळू, टप्प्याटप्प्याने होणारा इष्ट व सकारात्मक बदल, म्हणजेच पर्याय (3) हा योग्य आहे. मराठी भाषेत शब्दसमूहासाठी एक शब्द (One Word Substitution) या घटकात 'उत्क्रांती' हा शब्द जीवशास्त्रीय आणि सामाजिक अर्थाने वापरला जातो, जसे डार्विनच्या उत्क्रांतीवादात प्राण्यांमध्ये लाखो वर्षांत हळूहळू बदल घडत गेला, तसाच अर्थ सामाजिक व सांस्कृतिक क्षेत्रांतही घेतला जातो. उत्क्रांती ही नेहमी सावकाश, टप्प्याटप्प्याने घडणारी प्रक्रिया असते, ती अचानक किंवा एकाच वेळी घडत नाही. त्यामुळे 'हळूहळू होणारा बदल' हा अर्थ उत्क्रांतीच्या मूळ संकल्पनेशी सुसंगत आहे. याउलट 'क्रांती' (Revolution) या शब्दाचा अर्थ वेगाने, अचानक घडणारा बदल असा असतो, जो उत्क्रांतीपेक्षा वेगळा आहे — हा फरक लक्षात घेणे या प्रश्नाचा मुख्य गाभा आहे.
स्पर्धा AI · spardhaai.in