दोन पृष्ठभागाच्या मध्ये ज्यावेळेस वंगणाचा पातळ थर संपर्कात असतो, त्यावेळेस त्याला ___________ म्हणतात.
When the two surfaces in contact have a very thin layer of lubricant in between them, it is known as __________.
- (अ)(1) घन घर्षण (Solid friction)
- (ब)(2) आवर्तनी घर्षण (Rolling friction)
- (क)(3) वंगण घर्षण (Greasy friction)
- (ड)(4) आवरण घर्षण (Film friction)✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
जेव्हा दोन पृष्ठभागांच्या मध्ये वंगणाचा अत्यंत पातळ थर असतो, त्यावेळी हा प्रकार आवरण घर्षण (Film friction) म्हणून ओळखला जातो. या स्थितीत वंगणाचा थर इतका पातळ असतो की तो पृष्ठभागांना पूर्णपणे वेगळे करू शकत नाही, परंतु तरीही काही प्रमाणात घर्षण कमी करतो. आवरण घर्षणामध्ये दोन्ही पृष्ठभाग एकमेकांशी जवळजवळ संपर्कात असतात परंतु त्यांच्यामध्ये वंगणाचा पातळ थर (film) विद्यमान राहतो. हा थर पूर्ण द्रव घर्षण (Fluid friction) आणि घन घर्षण (Solid friction) यांच्या मधला एक संक्रमण अवस्था आहे. औद्योगिक यंत्रसामग्रीमध्ये आणि वाहनांच्या इंजिनमध्ये ही परिस्थिती सामान्यपणे दिसून येते. आवरण घर्षणामुळे यंत्रांचा झीज कमी होतो आणि कार्यक्षमता वाढते.
संदर्भ: Physics Textbooks (e.g., NCERT/State Board Science), Engineering Mechanics