खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी उन्हाळ्यात दैनिक तापमान-कक्षा सर्वात कमी असेल ?
Which of the following places will have the lowest daily temperature range in summer?
- (अ)(1) पुणे
- (ब)(2) सोलापूर
- (क)(3) रत्नागिरी✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) अमरावती
स्पष्टीकरण
रत्नागिरी हे कोकण किनारपट्टीवरील शहर असल्यामुळे तेथे समुद्राचा प्रभाव (maritime influence) सर्वाधिक असतो. समुद्र हळूहळू तापतो आणि हळूहळू थंड होतो, त्यामुळे किनारपट्टीच्या भागात दिवस व रात्रीच्या तापमानात फारसा फरक पडत नाही. याउलट, अंतर्गत भागातील (interior) शहरांमध्ये जमीन लवकर तापते व लवकर थंड होते, त्यामुळे तेथे दैनिक तापमान-कक्षा (daily temperature range) जास्त असते. रत्नागिरीत समुद्रावरून येणाऱ्या वाऱ्यांमुळे (sea breeze) दुपारचे कमाल तापमान नियंत्रित राहते आणि रात्री जमिनीवरून येणाऱ्या वाऱ्यांमुळे (land breeze) किमान तापमानही फार खाली जात नाही, त्यामुळे दिवस-रात्रीच्या तापमानातील तफावत सर्वात कमी राहते. हा भौगोलिक तत्त्व (सागरी हवामान - maritime climate) महाराष्ट्राच्या भूगोलातील किनारपट्टी व पठारी प्रदेशांच्या तुलनात्मक अभ्यासात महत्त्वाचा आहे.