खालील विधाने विचारात घ्या : (a) लोकसभेच्या प्रमुखांच्या गटाची (panel of Chairpersons) निवड लोकसभा आपल्या सदस्यांमधून करते. (b) जेव्हा लोकसभेच्या अध्यक्षांचे अथवा उपाध्यक्षांचे पद रिक्त असेल तेव्हा लोकसभेच्या प्रमुखांच्या गटातील सदस्य हा अध्यक्षपदी असू शकतो. (c) अध्यक्ष, उपाध्यक्ष आणि लोकसभेच्या प्रमुखांच्या गटातील व्यक्ति यांच्या अनुपस्थितीत राष्ट्रपतीद्वारे नियुक्त केलेल्या सदस्याद्वारे अध्यक्षपदाची कर्तव्ये पार पाडली जातात. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
Consider the following statements : (a) A panel of Chairpersons is elected by the Lok Sabha from amongst its members. (b) A member of the panel of Chairpersons can preside over the Lok Sabha when the office of the Speaker or the Deputy Speaker is vacant. (c) In absence of the Speaker, the Deputy Speaker and member of the panel of Chairpersons, the Speaker's duties are to be performed by a member appointed by the President. Which of the statements given above is/are correct ?
- (अ)(1) फक्त (a)
- (ब)(2) फक्त (b)
- (क)(3) (a) आणि (c)
- (ड)(4) वरीलपैकी एकही नाही✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
लोकसभेच्या प्रमुखांच्या गटाचे नियम भारतीय संविधानात स्पष्टपणे नमूद आहेत. विधान (a) चुकीचे आहे कारण प्रमुखांच्या गटाची निवड लोकसभा करत नाही तर अध्यक्ष करतात. विधान (b) देखील चुकीचे आहे कारण अध्यक्ष किंवा उपाध्यक्षाचे पद रिक्त असताना प्रमुखांच्या गटातील सदस्य अध्यक्षपदी असू शकत नाहीत. विधान (c) चुकीचे आहे कारण अशा परिस्थितीत राष्ट्रपती नव्हे तर लोकसभेतील सर्वात वयोवृद्ध सदस्य अध्यक्षपदाची कर्तव्ये पार पाडतात. म्हणूनच तिन्ही विधाने चुकीची आहेत आणि योग्य उत्तर 'वरीलपैकी एकही नाही' आहे.
संदर्भ: Indian Polity by M. Laxmikanth (Parliament - Speaker and Deputy Speaker)