₹8/L किमतीचे मिश्रण मिळवण्यासाठी ₹12/L किमतीच्या दुधात किती प्रमाणात पाणी मिसळले पाहिजे?
- (अ)1. 3 : 2
- (ब)2. 2 : 3
- (क)3. 2 : 1
- (ड)4. 1 : 2✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
हा प्रश्न 'मिश्रण नियम' (Rule of Alligation) वर आधारित आहे. पाण्याची किंमत ₹0/L धरली जाते, दुधाची किंमत ₹12/L आहे आणि हवे असलेले मिश्रण ₹8/L किमतीचे आहे. मिश्रण नियमानुसार दूध व पाण्याचे प्रमाण = (मिश्रणाची किंमत - पाण्याची किंमत) : (दुधाची किंमत - मिश्रणाची किंमत) असे काढतात, म्हणजे (8-0) : (12-8) = 8 : 4 = 2 : 1 हे दूध : पाणी असे प्रमाण मिळते. पण प्रश्नात 'दुधात पाणी किती प्रमाणात मिसळावे' असे विचारले आहे, म्हणजे पाणी : दूध हे प्रमाण हवे आहे, त्यामुळे ते उलटे करून 1 : 2 असे येते. म्हणजे 2 भाग पाण्यासाठी 4 भाग दूध घेतले, तर याचे सरळ प्रमाण पाणी : दूध = 1 : 2 होते. त्यामुळे बरोबर उत्तर पर्याय 4 म्हणजे '1 : 2' आहे.