खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य हे भारतीय राज्यघटनेशी संबंधित आहे?
- (अ)1. दुहेरी नागरिकत्व
- (ब)2. एकात्मक प्रणाली
- (क)3. सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकार✓ योग्य उत्तर
- (ड)4. अध्यक्षीय सरकार
स्पष्टीकरण
भारतीय राज्यघटनेने सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकार (Universal Adult Franchise) हे मूलभूत वैशिष्ट्य स्वीकारले आहे. राज्यघटनेच्या कलम 326 नुसार, भारताचे प्रत्येक नागरिक ज्याचे वय 18 वर्षे किंवा त्याहून अधिक आहे, त्याला मतदान करण्याचा अधिकार आहे. मूळ राज्यघटनेमध्ये मतदानाचे वय 21 वर्षे होते, परंतु 61व्या घटनादुरुस्तीद्वारे (1989) हे 18 वर्षे करण्यात आले. हे तत्त्व धर्म, जात, लिंग, शिक्षण किंवा आर्थिक स्थितीचा भेदभाव न करता सर्व प्रौढ नागरिकांना समान राजकीय अधिकार देते. सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकार हे लोकशाही व्यवस्थेचे केंद्रबिंदू आहे आणि भारतीय राज्यघटनेच्या लोकशाही स्वरूपाचे प्रतीक आहे.