खालील विधाने विचारात घ्या : (a) भारतीय राज्यघटनेच्या 108 व्या कलमानुसार संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक बोलविली जाते. (b) लोकसभा आणि राज्यसभा यांची पहिली संयुक्त बैठक 1961 मध्ये झाली होती. (c) भारतीय संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची तिसरी संयुक्त बैठक 2012 मध्ये झाली. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements : (a) The joint sitting of the two houses of the Parliament in India is called under Article 108 of the Constitution of India. (b) The First joint sitting of Lok Sabha and Rajya Sabha was held in the year 1961. (c) The Third joint sitting of the two houses of Indian Parliament was held in 2012. Which of the statement/s given above is/are correct ?
- (अ)(1) फक्त (a) / Only (a)
- (ब)(2) (a) आणि (b) / (a) and (b)✓ योग्य उत्तर
- (क)(3) (b) आणि (c) / (b) and (c)
- (ड)(4) (a) आणि (c) / (a) and (c)
स्पष्टीकरण
विधान (a) बरोबर आहे कारण भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 108 अन्वये लोकसभा आणि राज्यसभा यांची संयुक्त बैठक (joint sitting) राष्ट्रपतींद्वारे बोलावली जाते, जेव्हा एका सभागृहाने पारित केलेले विधेयक दुसऱ्या सभागृहाने नाकारले किंवा त्यावर सहमती होत नाही. विधान (b) देखील बरोबर आहे कारण भारतीय संसदेची पहिली संयुक्त बैठक 1961 मध्ये दहेज प्रतिबंध विधेयक (Dowry Prohibition Bill) संदर्भात झाली होती, जी स्वतंत्र भारतातील अशा प्रकारची पहिलीच बैठक होती. विधान (c) चुकीचे आहे कारण संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची तिसरी संयुक्त बैठक 2002 मध्ये दहशतवाद प्रतिबंध कायदा (POTA - Prevention of Terrorism Act) संदर्भात झाली होती, 2012 मध्ये नाही. त्यामुळे केवळ (a) आणि (b) ही विधाने बरोबर असल्याने पर्याय क्रमांक 2 हे उत्तर योग्य आहे. आतापर्यंत भारतीय संसदेत फक्त तीनच संयुक्त बैठका झाल्या आहेत - 1961 (दहेज प्रतिबंध विधेयक), 1978 (बँकिंग सेवा आयोग रद्द विधेयक) आणि 2002 (पोटा विधेयक).