भारतीय द्विपकल्पाच्या सीमेवरील बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रात खालीलपैकी कोणत्या कारणाने वादळाची निर्मिती होते ?
- (अ)1) तापमान कमी होऊन हवेचा दाब वाढल्याने
- (ब)2) तापमान वाढून हवेचा दाब कमी झाल्याने✓ योग्य उत्तर
- (क)3) तापमान व हवेचा दाब वाढल्याने
- (ड)4) तापमान व हवेचा दाब कमी झाल्याने
स्पष्टीकरण
बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रात वादळाची निर्मिती तापमान वाढून हवेचा दाब कमी झाल्याने होते. उष्ण कटिबंधीय समुद्रांच्या पाण्याचे तापमान जेव्हा ३०° सेल्सिअसपेक्षा जास्त होते, तेव्हा पाण्याचे बाष्पीभवन जास्त प्रमाणात होते. गरम आणि ओलसर हवा वर चढते आणि त्या ठिकाणी कमी दाबाचा प्रदेश निर्माण होतो. आजूबाजूच्या उच्च दाबाच्या प्रदेशातून हवा या कमी दाबाच्या केंद्राकडे वेगाने येते. पृथ्वीच्या परिभ्रमणामुळे ही हवा वर्तुळाकार गतीने फिरू लागते आणि चक्रीवादळ तयार होते. भारतीय द्विपकल्पाच्या सीमेवर उन्हाळ्यात समुद्राचे तापमान खूप वाढते, त्यामुळे या भागात चक्रीवादळे निर्माण होतात. हे वादळ कमी दाब आणि उच्च तापमानाच्या संयोगाने निर्माण होते.