लॉर्ड मुनरो यांनी सुरु केलेल्या जमीन महसूल पद्धतीला ________ म्हणतात.
- (अ)1. महालवारी पद्धत
- (ब)2. जमीनदारी पद्धती
- (क)3. रयतवारी पद्धती✓ योग्य उत्तर
- (ड)4. कायमधारा पद्धती
स्पष्टीकरण
लॉर्ड मुनरो (Thomas Munro) यांनी सुरू केलेल्या जमीन महसूल पद्धतीला रयतवारी पद्धती (Ryotwari System) म्हणतात. ही पद्धत मुख्यतः मद्रास (चेन्नई) आणि मुंबई प्रांतात लागू करण्यात आली, आणि सुरुवातीला 1820 च्या दशकात मद्रास प्रांतात राबवली गेली. या पद्धतीत सरकार आणि रयत (शेतकरी) यांच्यामध्ये थेट करार होत असे, म्हणजे जमीनदार किंवा मध्यस्थ यांची गरज नसे. प्रत्येक शेतकऱ्याला त्याच्या जमिनीच्या उत्पादनक्षमतेनुसार महसूल भरावा लागत असे, आणि जमिनीची मोजणी व सर्वेक्षण करून महसूल निश्चित केला जात असे. यामुळे रयतवारी पद्धत ही जमीनदारी व महालवारी पद्धतीपेक्षा वेगळी ठरते, कारण यात मध्यस्थांची भूमिका नव्हती. त्यामुळे या प्रश्नात रयतवारी पद्धती हाच योग्य उत्तर आहे.