खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा. अ. कोणतीही व्यक्ती, ती भारतीय नागरिक आणि 35 वर्षे पूर्ण वयाची असल्याखेरीज राज्यपाल म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणार नाही. ब. राज्यपाल, संसदेच्या दोहोंपैकी कोणत्याही सभागृहाचा किंवा पहिल्या अनुसूचित विनिर्दिष्ट केलेल्या कोणत्याही राज्याच्या विधान मंडळाच्या सभागृहाचा सदस्य असणार नाही. क. जेव्हा एकाच व्यक्तीस दोन किंवा अधिक राज्यांचा राज्यपाल म्हणून नियुक्त केले असेल त्याबाबतीत, राज्यपालास द्यावयाच्या वित्तलब्धी आणि भत्ते यांचा खर्च, संसद आदेशाद्वारे निर्धारित करील अशा प्रमाणात त्या राज्यांमध्ये विभागून दिला जाईल.

Select the correct statements from the following. A. No person shall be eligible for appointment as governor unless he is a citizen of India and has completed the age of 35 years. B. The governor shall not be a member of either House of Parliament or of a House of Legislature of any state specified in the first Schedule. C. Where the same person is appointed as governor of two or more states, the emoluments and allowances payable to the governor shall be allocated among the states in such proportion as the Parliament may by order determine.

(अ)(1) फक्त अ, ब✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) फक्त ब, क
(क)(3) फक्त अ, क
(ड)(4) वरीलपैकी सर्व

स्पष्टीकरण

भारतीय संविधानाच्या कलम 157 आणि 158 मध्ये राज्यपालाच्या (Governor) पात्रता आणि सेवाशर्ती दिल्या आहेत. कथन अ बरोबर आहे कारण कलम 157 नुसार राज्यपाल होण्यासाठी व्यक्ती भारतीय नागरिक असणे आणि 35 वर्षे पूर्ण वयाची असणे आवश्यक आहे. कथन ब देखील बरोबर आहे कारण कलम 158(2) स्पष्टपणे सांगते की राज्यपाल संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचा (लोकसभा किंवा राज्यसभा) किंवा कोणत्याही राज्य विधानमंडळाच्या सभागृहाचा सदस्य असू शकत नाही — म्हणजे राज्यपालाचे पद हे विधायी सदस्यत्वाशी विसंगत आहे. परंतु कथन क चुकीचे आहे कारण जेव्हा एकाच व्यक्तीस दोन किंवा अधिक राज्यांचा राज्यपाल नियुक्त केले जाते, तेव्हा वेतन आणि भत्त्यांचा (emoluments and allowances) खर्च राज्यांमध्ये विभागण्याचे अधिकार संसदेकडे (Parliament) नसून राष्ट्रपतीकडे (President) आहेत — कलम 158(3)(b) प्रमाणे राष्ट्रपती आदेशाद्वारे (by order) हे प्रमाण ठरवतात. त्यामुळे फक्त कथने अ आणि ब बरोबर आहेत.